Кицаш

Воча дешах мотт лорабе, къоалах кулг лораде.


Дукха вахар — дуне дика довзар.


Чубеллар - низ, гибеллар - мухь.


Сихало са диад, сабаро лоам баьккхаб.


Ший цӀагӀа - хьаьша, наьха цӀагӀа - фусам-да.


Дошлорг

Шедолг (я) - свирель
Чайтоанг (я) - медвежонок
Неш (я) - подруга
ЦIокъ (да) - тигр
Тума (да) - десять рублей, червонец

Iарчакханаькъан Сали

йоазонхо

Мотт беце, къам а дац

Къарза, къерзаде

ВIаший тара а цхьа маIан да аьнна а хеталу  къарза, къерзаду яхача шин деша. Цхьаболча наха иштта кхета а ду из. ХIаьта а цу дешашта юкъе цIенхашттара башхало я. Фу яхилга да къарза, къаьрза? Из геттара дика кхетадайт аьнна хет сона гIалгIаша оалаш долча дешаша. Нагахьа санна саг ший вахара, дезала, боахама доал де ца могаш, наха юкъе сийдоацача воале, боккхача исташа оалаш хезад сона: «Дайна - ираз, къаьрза - бIарг». Вешта аьлча, ираз а дайна, бIарг са доацаш бисар да из. Цкъаза нийслу бIарг кIай тIадена, бос байна, уне болаш, хIама гуш боацаш, цу тайпарча бIаргах оал «къаьрза бIарг». 

Къаьрза яхача деша са доацаш яха маIан хилара тешал деш я Коазой Тимура яздаьча цхьан дувцара цIи. «Берза къарзар» яхаш да из. Хьун юкъе шийна го мел баь бертий цхьан шалтаца йоаю цу дувцара турпал волча Бийберда. Хетаргахьа, автора аьнна «берза къарзар» да берза ялар, са доацаш йисар яхилга. Цхьацца долча дошлоргаш тIа къарзар  бIаргаш шердалар, тIадалар санна маIан луш дIаяздаьд (выпячивать, вытаращить), из нийса дац, аьнна, хет сона. Иштта моттиг хилча, ала йиш я бIаргаш къерзаду, тIакъерзаду. ЗIамига волча хана денз, оалаш хезад сона: «Нанна тIакъоарзабаь ши бIарг жожагIата цIерах бага беза». Вай Дала лорадолда цу тайпарча хIамах. Цун маIан да, эгIазваха нанна бIарахьежача дезалхочун бIаргаш жожагIатен Iазапах кхувргда яхилга. Укхаза къерзаду яхача деша маIан да ала мегаргда лакхе вай хьоахадаьр (выпячивать, вытаращить). Вешта аьлча, къаьрзаи къерзадуи яхача дешашта юкъе белггалара башхало я, цудухьа уж нийса юкъекхувла деза бувцача метта а йоазонна а.

Массехк масал доаладергда вай къарза яхача дешаца. Масала, ала йиш я «БIаргаш къарзалцца хьога хьежаш ваьгIар со». Укхаза цу деша маIан да бIаргаш кIаьддаллалца, цар низ бовлцца, са доацаш уж диссалца  яхар.

Кхыча тайпара а ала йиш я «Сов чIоагIа кIаьдвенна; бIаргаш, хIама ца гуш, къаьрзадар са», «Лазаро гIелварах, унахочун бIаргаш вахара сийг боацаш, бос дIабаха, къарзаш латтар», и. кх. дI.