Кицаш
Хац, дац - цхьа дош; хайра, дайра - эзар дош.
Туро цаӀ мара вийнавац, метто эзар вийнав.
Лохига саг дегала хул.
Виза вар аьле, кхача боацаш а ма гӀо; йийкха яр аьле, кхоллар до
Шийна тӀера вир-говр дайнадац, наха тӀера хенжа-меза байнаб.
Дувцар
Кертаца уйла е
Цхьадола бераш, шоай цIагIара болх лерттӏа кхоачашбе вӏаштӏехьа ца даьлча, атто леха долалу. Цун бахьанаш тайп-тайпара да. Хьехархо лувргвоацаш, дикагӏа дешачунгара хьатӏаязду, дас-нанас шиъ яьккхача човхадар кхераш, цхьацца говза хӏамаш леладу. Ший хана ӏома ца дича, из тӏехьагIа геттара юхамаччахьа доал.
Ворхӏлагӏча классе деша ягӏар Седкъанаькъан Милана. Массаза дешархой цо гӏо дарга сатувсаш хулар. Хӏара дийнахьа йиӏига дувцара е повеста чулоацам дӏабувцаш, цӏагӏа кийчдаь йоазув дӏателаш леладора ший классера бераш. Сочинени е цхьацца долча декхарашта луш дола жоп цхьатарра хала йиш йоацилга дешархой дӏакхетабе магацар цунна. Вешта, Миланас новкъостал ца дича, берашта мух йоагӏар.
Кхоалагӏа йола четверть йистейоалача хана, дешархой обществознани яхача Iилмах йоазон болх беш бар. Макка Лахановна хана йоккха еце а, ший болх дика лелабеш, бераша сий деш хьехархо яр. Цо, книжкаш дӏадаьхе, йоазон балхага кийчо е аьлча, дукхагӏбараш чӏоагӏа цецбаьлар. Кхоачашде деза декхараш тӏадола каьхаташ дӀадийкъача, уж кхерабелар. Кхаь бетта ӏома мел даьчох, тахан жоп дала шоай низ хургбий-те, аьнна, шеко ессаяр цар дегашка. Йоазон балха декхараш тайп-тайпара дар, хIаьта дешархой уйла, теркам тӏабахийта къахьега тIера бацар. Цар лаьрхӏар Миланайгара новкъостал деха. Йиӏига, хьехархочунна бӏарга ца дайташ, ший йоазув дӏатӏаяздайтар.
Кӏира даьлча, юха а Макка Лахановнай урока тIа вӏашагӏкхийтар 7 «б» классе багӏа дешархой. Хьехархо, цхьа хӏама чӏоагӏа сакъердаме хийтта, елаш яр. Йоазон болх баь тетрадаш берашта дӏадийкъача, Макка Лахановнас аьлар:
- Ма дукха Седкъанаькъан Миланаш ба шун классе! Кӏаьнкаш а тӏехьа ма бий, Милана яха цӏи йолаш.
Даггара белаш, цӏогӏарч детта болабелар дешархой, шоаш даьчох кхийтта. Хиннар техкача, цига гучадаьлар, ворхӏ сага, сихвенна, уйла ца еш, Миланайгара йоазув долчча беса дIатӏаяздаь хилар. Цул совгӏа, шоай цӀи а дагаехаяц.
Вай заман цхьацца долча берий вӏалла къахьега безам бац. Цӏагӏарчар боча Ӏомабаь, ши кулг вӏашкадилла дагӏаргдолаш дар, шоаш дутаре. Хьехархой дог деладу дика дешача, эхь-эздел долча бераша. Массахана гӏалгӏай къаман юкъе лоархӏаш, сий деш хиннаб хьаькъал дола, шоай кертаца, кулгашца къахьегаш бола нах.