Кицаш

Хац, дац - цхьа дош; хайра, дайра - эзар дош.


Туро цаӀ мара вийнавац, метто эзар вийнав.


Лохига саг дегала хул.


Виза вар аьле, кхача боацаш а ма гӀо; йийкха яр аьле, кхоллар до


Шийна тӀера вир-говр дайнадац, наха тӀера хенжа-меза байнаб.


Дошлорг

ОагIой бутт (ба) - декабрь.
Седкъий дагардер (ва) - звездочёт.
Баскилг (да) - кузнечик.
Хамхе (я) - горное село Хамхи.
Тирк (да) - река Терек.

ГӀазданаькъан Аьсет

Дувцар

ЦIи фу тулларгья?

Дукха ха яр Яхььяс цискага сатувса. Шийна моллагIа цхьа циск доаладар дехаш, хьесталора из наьнага. «Дийнат леладар чIоагIа бехктокхаме да, сона хац вай цунна доаггIача тайпара доал де вIаштIехьадаргдий, - оалар нанас. - Нагахьа санна вай цунна доагIа доал ца дойя, цун къа хургда вайна». 

Циск ший хилча, цул дикагIа, цул бочагIа цхьаккха хIама хулийтаргдацар ше, оалар Яхььяс. Ховргда вайна, аьле мара, кхы хаьдда жоп луцар нанас.  ХIаьта цхьан дийнахьа, дагадоацаш, ше тика тIа яха чуйоагIаш, дикка ондаяьнна циска кIориг ера цо кIаьнка. Дувцилга дацар Яхььяй гIадвахар. Овкъара беса, юкъ-юкъе пхорагIа Iаьржа шувнаш а ухаш, цаI баьццареи цаI сийнеи, тайп-тайпара бIаргаш долаш, тамашийна цициг дар из.  Из мо дар вIалла бIарга а дайнадацар Яхььяйна. 

Цунца ловзаш, сакъердаш из бера дIа ца хецаш, сайранга вахар кIаьнк. ШоллагIча дийнахьа ший даьца цхьана, каьхата йоккхача кIопилгах ниI а кор а даьккха, тIехьа тхов а тилла, цIалг дир цар циска.  ЦIалг хозагIа хургдолаш, цунна тIехнахьа хоза зизаш латташ, пенах детташ дола сома каьхат техар.  ХIама даа кад а оттабир цIалга юхе. Цу чу цунна кIаьда хургйолаш, гIайбилг дIачубиллар.  Ше балхах мел воалл, цицигах малагIа цIи тулларгья уйла йора кIаьнка. Даьца дагавувлар. ХIаьта шоашта шиннена а хоза хеташ цIи харжа вIаштIехьадаланзар цар. Цу деша кхы а уйла е лаьрхIар цар. ХIанзарчоа цици дар из. 

Уж цIалг деш мел боахк царна гонахьа кхийста цици, цIалг даь доаллашехь, цу чу дIачуийккха, Iодижа, цу сахьате тхьайсар. 

Шоаш даьца баьча балха а, ший цицена а чIоагIа раьза волаш, цунах малагIа цIи тулларгья кхы а дукха уйлаш яь, дIатхьайсар Яхьья а.

ЦIаьхха, цици дайна сагота хьайзар из. ЦIагIа мел йолча миIинге хьежача, кораданзар. ТIаккха коа араваьлар, цици лаха. Ара саьрг мо догIа делхар. Коа отара кIалха цхьан саьн чу, кхераделча санна тебба дагIаш корадир цунна цици. Шийна из корадарах гIадваха сиха хьамархIаделлача, тIаьда а меца а хийтар цунна из. Цул совгIа, цхьа тамашийна дайденна, гIелденна дар цици. Цамогаш а меца а хийтар цунна из. Ший цици мархIа а делла, цIагIа дIачувоаллаше, сомаийккхар Яхьья. Кхийтар из шийна дайнар гIа долга. Из гIа хиларах, цкъарчоа чIоагIа гIадвахар из. ТIаккха, сиха хьалъура а ийккха, циска фусам йолча цIагIа Iочуведар, шийна гIанахьа дайнар бакъ хилар кхераш, сихагIа из долча кхача ловш. 

Бургац санна гергденна, ший цIалга чу тхьайса уллар цициг. ГIадвахар Яхьья, ший цици иштта маьрша бIаргадайча. ХIаьта Бургац аьнна, цIи тиллар цо цицех.