Кицаш
Хац, дац - цхьа дош; хайра, дайра - эзар дош.
Туро цаӀ мара вийнавац, метто эзар вийнав.
Лохига саг дегала хул.
Виза вар аьле, кхача боацаш а ма гӀо; йийкха яр аьле, кхоллар до
Шийна тӀера вир-говр дайнадац, наха тӀера хенжа-меза байнаб.
Дувцар
ЦхьоагIо яр
Маьлха боса яьнна, пхьагалий цхьа ординг яр ягIаш. Шоай лазаш долча хIамашта юкъера керттердараш дувцаш, цар соцам бир: «Вайл барт боацаш хIамаш дунен чухь яц, цудухьа массадолча хIамах кхераш я вай». Фу дергда вай хIанз, аьнна дагаяьлар уж. Царех цхьа дикка кхетам болчо аьлар, вай ерригаш вIашагIкхийтача бакъахьа я цхьа барт бе, аьнна. Шеяр раьза хилар. Шоаш йиллача моттиге хьагулъелар еррига а пхьагалаш. Цу моттиге хатта дош оттадир цар - вай цхьа барт хилба, яхар. Царна юкъе дик-дикагIа хьаькъал дол-долчо къамаьлаш дир. Дийца, соцам баь, Iодиллар цар: вайл чIоагIагIа кхераш, цхьоагIо йоацаш хIама дунен чухь дац, вайна юкъе цхьа паччахь хила веза, аьнна.
ДукхагIъяраш цу деша тIехьа та а тайна, цар шоашта юкъе паччахь хержар дегIа воккхагIвар, хьаькъала дикагIвар.
Из моттиг дIайохалехь, керда хержача паччахьа аьлар:
- ХIанз со паччахь ва. Аз яхар вай дойя; вай, фордал Iочу а лийлха, яйна дIайовла еза.
Из ше аьнна йоаллашехь, ший тIод урагIдахийтар цо массанега хоам беш; шийна тIехьайовла, аьнна. Цул тIехьагIа йолаенна уж форда йисте яха дIакхаьчача; паччахьа, ший тIод урагIа а дахийта, цIогIа техар:
- ХIанз юхасовца!
Пхиъ-пхиъ цхьана йолаш, латтача пхьагалий тоабаша аьлар:
- ХIанз фу хилар цига?
Паччахьа жоп делар:
- Вайл а корта боацашагIа, вайх а кхераш хIамаш хиннай укх дунен чухь. Вай лела йиш йолаш я хIанз: укх хи йисте ягIа пхьид вайх кхераенна хи чу дIачуийккхар. - Цул тIехьагIа, уйла а яь, паччахьа аьлар цу тоабашка: - ЮхагIо шо-шоай моттигашка, цхьоагIо йолаш хила, эшаш йолча хана тIаехаргья аз шо.
Иштта да барт хилар.