Кицаш

Саг болатал чIоагIагIа вале а, зизал бочагIа ва.


Иман дар ва ираз дар.


Визза къонах овлияэл лакхагIа лаьрхIав Дала.


Везачоа далар а ийшадац, цавезачох алар а ийшадац.


Гаьнашта лакхе «шорх» латт, гаьнашта лохе тем латт.


Дошлорг

Ахьар (да) - помол
Аьла (ва) - князь
Гахьар (да) - узор
Иман (да) - высокая моральная чистота
Лаьлиг (я) - снегурочка

Озанаькъан Ӏаддрохьим

йоазонхо

Фаьлг

БоаггIаш бола бекхам

Цкъа цхьа саг, ший говр яйна, из лаха араваьнна хиннав. Наькъаш тохкаш, хьунашка хьожаш, цхьан лоама тIанийсвеннав из, лоама юкъе кIоарга аьли а долаш. Цу аьлех тIехвала дагахьа ер IокIалваьлча, укхунна боккха текхарг байнаб, меттагIбала йиш йоацаш, лоамара чубежача боккхача кхеро цIог лаьца. 

Белхаш, Iокадаб из укх сагага, ше кIалхарбаккхарах дехар деш: 

- ГIо де сона укх балех кIалхарбала, аз боаггIаш бола бекхам бергба хьона!

Сага, бIаьха бекъа хьа а ийца, кхера меттагIбаьккха, кIалхарбаьккхаб текхарг. 

- Геттара дика да, - аьннад текхарго, - хIанз аз боаггIаш бола бекхам бергба хьона! 

Сага хаьттад: 

- Фу яхилга да хьа из – «боаггIаш бола бекхам» яхилга?

- Хьо аз вер да-кх, - аьннад текхарго. 

- Из-м дIа-хьа хаьттача бакъахьа да вай, - аьннад сага. - Иштта-м хила йиш яц из.

Наькъа дIадолхаш, чан тIакхаьчад уж шиъ. Сага хаьттад чанга; «боаггIаш бола бекхам» фу яхилга да, аьнна. 

Чано валар да аьннад. 

- Гой хьона, чано а валар да йоах, - аьннад текхарго, - хIанз аз хьо вуаргва. 

Боллел, кхы а хоаттаргдар вай, аьнна, дIахо болхаш, берза тIакхаьчаб уж. 

Цунга хаьттача, «валар», аьнна, жоп деннад цо а. 

- ХIанз-м хIаьта а вуаргвар аз хьо, - текхарго аьлча, сага дехар даьд:

- Кхы а цхьаннега мукъагIа хоаттаргдар вай, - аьнна. 

Кастта цогала тIакхаьчад уж. Цунга хаьттача, цо а «валар» аьнна жоп делча, текхарго аьннад: 

- ХIанз-м ца виача варгвац хьо!

Из хезача цогало аьннад: 

- Сабардел, из-м тахка дезаш хIама да. Ше ма дарра, юххьанца денз хьадувцал. 

Сага дIадийцад: 

- Кхетадой Iа? КIоаргача аьли чу кхеро цIог а лаьца уллаш бар ер текхарг, - аьнна, из дувца волавелча, цогало аьннад: 

- Ше хиннача беса хьабIарга ца дайча, сона къоасталуц ер. Хьадоллел, из хиннача дIагIоргдар вай, из доладеннача. 

Баха ераш дIакхаьчача, цогало аьннад сагага: 

- Бекъа гIорттабийя, кхера хьалъайбе Iа. 

ТIаккха текхаргага аьннад: 

- Iа хьай цIог дIакIалдоллал. 

Вокхо дIакIалделлача, цогало сагага дийхад, кIеззига бекъа мелбалийтар. ТIаккха текхаргага хаьттад: 

- Цу хана халагIа дарий? 

- ХалагIа дар, - аьннад вокхо. 

Кхы а бекъа Iомелбалийтаб цогало. ТIаккха юха а хаьттад: 

- ХалагIа дарий цу хана? 

- ХалагIа дар, - аьннад тIаккха а текхарго. 

Юххера цогало беррига а бекъа хьаарабаккхийтаб, кхера ший дерригача дозалца цIога IотIабужаш. Цогало юха а хаьттад текхаргага:

- Цу хана дар халагIа е хIанз да? 

- ХIанз да-кх халагIа, цу хана аттагIа дар, - аьннад текхарго. 

- ХIаьта иштта дIаалла хьо. ХIанз боаггIача беса бекхам хиннаб укхох! - цогало а аьнна, саги цогали дIадахад. Текхарг цига илла-илла, кхы кIалхарбаккха саг а воацаш, беннаб.